Chi phí không được trừ khi quyết toán TNDN 2026: 10 khoản hay bị loại
Cập nhật đến ngày 26/10/2026 · Tiệm Số
Từ kỳ tính thuế 2025, thuế TNDN áp dụng bộ văn bản mới: Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15, Nghị định 320/2025/NĐ-CP và Thông tư 20/2026/TT-BTC (thay TT 78/2014 và TT 96/2015). Quyết toán năm 2026, nộp trước 31/3/2027, là năm thứ hai áp dụng. Dưới đây là 10 khoản hay bị loại nhất, mỗi khoản kèm cách tự kiểm trước khi nộp.
1. Hoá đơn từ 5 triệu đồng trả bằng tiền mặt
Khoản mua hàng hoá, dịch vụ từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Nhiều hoá đơn của cùng một người bán trong cùng một ngày mà cộng lại từ 5 triệu cũng tính là một khoản (NĐ 320/2025, Điều 9 khoản 1 điểm c). Mua chịu chưa trả thì lúc trả phải chuyển khoản. Nếu trả tiền mặt thì phải giảm chi phí ở kỳ thanh toán. Tự kiểm: lọc hoá đơn đầu vào từ 5 triệu, khớp từng hoá đơn với uỷ nhiệm chi.
2. Lương không có trong hợp đồng hoặc quy chế
Tiền lương, tiền thưởng phải được ghi trong hợp đồng lao động, thoả ước lao động tập thể hoặc quy chế của doanh nghiệp (Điều 10 khoản 8). Các khoản thưởng "theo quyết định giám đốc" mà quy chế không nhắc tới rất dễ bị loại.
3. Lương trích nhưng chưa chi đến hạn quyết toán
Lương của năm 2026 mà đến hạn nộp hồ sơ quyết toán vẫn chưa chi thì không được trừ. Ngoại lệ là quỹ dự phòng tiền lương, tối đa 17% quỹ lương.
4. Phúc lợi vượt một tháng lương
Chi phúc lợi trực tiếp cho người lao động được trừ tối đa bằng một tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm (Điều 10 khoản 4 điểm d). Các khoản thường gộp vào đây: hiếu hỉ, nghỉ mát, hỗ trợ học tập, quà lễ Tết. Tự kiểm: lấy tổng phúc lợi chia cho (quỹ lương năm ÷ 12).
5. Bảo hiểm hưu trí, nhân thọ vượt 5 triệu/tháng/người
Phần vượt mức này không được trừ. Phần trong mức thì vẫn phải được ghi trong hợp đồng hoặc quy chế.
6. Tiền phạt, tiền chậm nộp
Phạt vi phạm hành chính và tiền chậm nộp thuế không được tính vào chi phí được trừ (Điều 10 khoản 2). Lỗi thường gặp là để các khoản này lẫn trong chi phí khác hoặc chi phí quản lý.
7. Lãi vay khi vốn điều lệ chưa góp đủ
Chi phí lãi vay tương ứng với phần vốn điều lệ còn thiếu so với tiến độ góp thì không được trừ (Điều 10 khoản 9). Tự kiểm: so vốn đăng ký, vốn đã góp và hạn góp, rồi tính phần lãi vay bị loại.
8. Lãi vay vượt trần
Có hai trần cần kiểm:
- Vay của tổ chức, cá nhân không phải tổ chức tín dụng: phần lãi vượt mức theo Bộ luật Dân sự không được trừ (Điều 10 khoản 10). Theo Bộ luật Dân sự 2015 Điều 468, mức này là 20%/năm (cần kiểm tra văn bản gốc).
- Doanh nghiệp có giao dịch liên kết: chi phí lãi vay ròng không vượt 30% EBITDA theo NĐ 255/2026/NĐ-CP, áp dụng từ kỳ 2026.
9. Khấu hao sai quy định
Các trường hợp hay gặp:
- Khấu hao nhanh hơn khung quy định.
- Khấu hao tài sản không dùng cho kinh doanh hoặc không có hồ sơ sở hữu.
- Ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống: phần khấu hao tính trên nguyên giá vượt 1,6 tỷ đồng không được trừ (Điều 10 khoản 6).
10. Trích trước, dự phòng không đúng quy định
Khoản trích trước phải được quyết toán với chi phí thực tế (Điều 10 khoản 7). Dự phòng phải đúng mức theo thời gian quá hạn và có đủ hồ sơ (Điều 10 khoản 5).
Bị loại thì mất gì?
Hồ sơ bị kiểm tra mà phát hiện các khoản trên thì doanh nghiệp bị truy thu thuế, phạt 20% số thuế thiếu và chịu tiền chậm nộp 0,03% mỗi ngày (Luật QLT 108/2025/QH15, Điều 44 và Điều 16). Doanh nghiệp tự phát hiện, khai bổ sung và nộp trước khi có quyết định kiểm tra thì không bị phạt. Cách làm an toàn là lập bảng tổng hợp chi phí không được trừ, đưa vào chỉ tiêu điều chỉnh tăng trên tờ khai quyết toán, rồi đối chiếu hai con số này với nhau.
Nhóm "Chi phí được trừ / không được trừ" trong bộ Rà soát BCTC & quyết toán thuế 2026 – 120 điểm kiểm tra có đủ 14 điểm, mỗi điểm ghi căn cứ và hậu quả. Sheet đối chiếu tự động sẽ báo lệch nếu bảng tổng hợp không khớp tờ khai. Xem bộ rà soát · Bắt đầu với bản miễn phí: Khung BCTC 2026 theo TT99
Căn cứ: Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15; Nghị định 320/2025/NĐ-CP (Điều 9, 10); Thông tư 20/2026/TT-BTC; Nghị định 255/2026/NĐ-CP; Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15. Tài liệu tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn. Cập nhật đến ngày 26/10/2026.