Lập BCTC năm 2026 theo TT99: lịch, các bước, 12 lỗi hay bị điều chỉnh

Cập nhật đến ngày 26/10/2026 · Tiệm Số

Bộ báo cáo tài chính năm 2026 là bộ đầu tiên lập theo Thông tư 99/2025/TT-BTC. Hạn nộp là ngày 31/3/2027, cùng hạn quyết toán thuế TNDN và TNCN. Lập báo cáo thì phần mềm đã lo phần lớn. Cái làm kế toán mất ngủ là câu hỏi khác: mình làm vậy có đúng không, kiểm toán hay cơ quan thuế có bắt điều chỉnh không?

Bài này đi theo đúng trình tự công việc: các mốc thời gian, những gì thay đổi khi chuyển từ TT200 sang TT99, các bước từ khoá sổ đến nộp, 12 lỗi hay bị điều chỉnh, và cách tự rà soát trước khi ký.

1. Bốn mốc phải ghi lên lịch ngay

Tết Nguyên đán 2027 rơi vào khoảng đầu tháng 2, nên thực tế bạn chỉ có khoảng 6–7 tuần làm việc sau Tết. Muốn kịp hạn thì việc nặng nhất (kiểm kê, đối chiếu, đánh giá lại) phải xong trong tháng 1.

2. TT99 đổi gì trên bộ BCTC năm

Nếu doanh nghiệp đang dùng TT200 (hoặc là doanh nghiệp nhỏ và vừa đã chọn TT99), đây là những điểm làm khác bộ năm ngoái.

Tên và mã số. "Bảng cân đối kế toán" đổi tên thành "Báo cáo tình hình tài chính" (vẫn là mẫu B01-DN). Nhiều mã số bị đánh lại. Ví dụ: nhóm tài sản ngắn hạn khác chuyển từ 150 sang 160, trong đó chi phí chờ phân bổ ngắn hạn là 161 (tên cũ là chi phí trả trước). Mã 150 và 230 bây giờ dành cho tài sản sinh học. Bất động sản đầu tư chuyển sang 240. Phải trả cổ tức, lợi nhuận có dòng riêng (mã 313). Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối là mã 420. Mẫu ghi rõ: chỉ tiêu không có số liệu thì được bỏ trống, nhưng không được đánh lại mã số.

Báo cáo kết quả kinh doanh. Có thêm mã 21 cho lãi/lỗ bán, thanh lý bất động sản đầu tư. Vì vậy doanh thu tài chính, chi phí tài chính và "chi phí đi vay" (tên mới của chi phí lãi vay) dời xuống mã 22, 23, 24 (cần đối chiếu Phụ lục IV TT99).

Lưu chuyển tiền tệ. Các dòng đổi tên theo thuật ngữ mới: "chi phí đi vay", "tăng giảm chi phí chờ phân bổ", "chi phí đi vay đã trả".

Thuyết minh. Mẫu B09-DN mới yêu cầu chi tiết những khoản chiếm từ 10% trở lên: tiền gửi theo từng ngân hàng, phải thu khách hàng, phải trả người bán, khoản vay, từng khoản mục chi phí bán hàng và quản lý. Ngoài ra phải thuyết minh các giả định và ước tính quan trọng. Nếu doanh nghiệp tự sửa hoặc thêm chỉ tiêu so với mẫu thì phải nêu ở mục cuối.

Chữ ký. Ba chữ ký là Người lập, Kế toán trưởng, Người đại diện theo pháp luật, kèm dòng "Phê duyệt, ngày…". Doanh nghiệp thuộc diện kiểm toán bắt buộc phải nộp kèm báo cáo kiểm toán.

Cột so sánh. Đây là chỗ dễ sai nhất. Năm 2025 lập theo TT200, năm 2026 theo TT99. Số đầu năm và số năm trước phải được đặt lại đúng dòng mã mới, rồi giải trình ở phần "khả năng so sánh" và "thông tin so sánh" của thuyết minh. Theo điều khoản chuyển tiếp, thay đổi nào có hướng dẫn riêng thì làm theo hướng dẫn đó. Thay đổi không có hướng dẫn riêng thì áp dụng phi hồi tố.

3. Các bước từ khoá sổ đến nộp

Tháng 12: chuẩn bị.

• Kiểm phần mềm: danh mục tài khoản và mẫu báo cáo theo TT99.
• Kiểm số dư ngày 01/01/2026 đã chuyển đủ theo Điều 29: 441 và 466 sang 4118; phần cổ tức phải trả trong 338 sang 332; phần nâng cấp dở dang trong 2413 sang 2414; 1562 gộp vào 156.
• Gửi biên bản đối chiếu công nợ cho các khách hàng và nhà cung cấp có số dư lớn.

31/12: kiểm kê. Kiểm kê quỹ, kho, TSCĐ. Không có biên bản kiểm kê thì số dư trên báo cáo không có gì làm chứng.

Tháng 1: các bút toán cuối năm.

• Khấu hao, phân bổ chi phí chờ phân bổ, trích trước (chỉ khi có căn cứ).
• Dự phòng nợ khó đòi theo thời gian quá hạn, dự phòng giảm giá hàng tồn kho.
• Đánh giá lại số dư ngoại tệ theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thường giao dịch (tiền gửi thì dùng tỷ giá của chính ngân hàng nơi mở tài khoản). Chênh lệch ghi thẳng vào doanh thu hoặc chi phí tài chính, không treo ở 413.
• Kiểm tạm nộp TNDN trước 31/01/2027.

Đầu tháng 2: kết chuyển và lên báo cáo. Kết chuyển, khoá sổ, lấy bảng cân đối phát sinh rồi lên B01, B02. Kiểm chéo:

• Tổng tài sản bằng tổng nguồn vốn ở cả hai cột.
• Lợi nhuận chưa phân phối cuối năm bằng đầu năm cộng lợi nhuận sau thuế trừ phần đã chia.
• Tiền cuối kỳ trên lưu chuyển tiền tệ bằng mã 110.

Cuối tháng 2: rà soát. Phần này phần mềm không làm thay bạn: đối chiếu với tờ khai, soát chi phí không được trừ, chuẩn bị giải trình. Mục 5 bên dưới nói chi tiết.

Tháng 3: chốt và nộp.

• Cập nhật điều chỉnh của kiểm toán (nếu có).
• Lập B03, B09, rồi lập quyết toán TNDN và TNCN từ đúng bộ số đã chốt.
• Trình ký và nộp trước 31/3/2027.

4. 12 lỗi hay bị điều chỉnh trong năm đầu theo TT99

1. Dùng tên, mẫu hoặc mã số cũ của TT200, ví dụ chi phí trả trước vẫn để mã 151.
2. Chép nguyên cột so sánh từ BCTC 2025 mà không đặt lại theo mã mới. Ví dụ cổ tức phải trả vẫn nằm trong "phải trả khác".
3. Số dư đầu năm chưa chuyển theo Điều 29: vẫn còn số dư ở 1562, 441, 466, 161, 461.
4. Đánh giá lại ngoại tệ theo cách cũ: dùng tỷ giá mua cho tài sản, tỷ giá bán cho nợ, hạch toán qua 413 rồi mới kết chuyển, hoặc đánh giá lại cả khoản phải thu đã lập dự phòng.
5. Vẫn trích trước chi phí sửa chữa lớn cho hạng mục chưa làm.
6. Bù trừ công nợ: lấy số dư ròng của 131 và 331 thay vì tách khách trả trước (mã 312) và trả trước người bán (mã 132).
7. Sai ngắn hạn, dài hạn: chi phí chờ phân bổ trên 12 tháng hoặc nợ vay dài hạn đến hạn trả vẫn để sai nhóm.
8. Lợi nhuận chưa phân phối không khớp, thường do quên chuyển 4212 sang 4211 hoặc chia lợi nhuận không có nghị quyết.
9. Tiền cuối kỳ trên lưu chuyển tiền tệ không khớp mã 110.
10. Thiếu thuyết minh các khoản từ 10%, thiếu thuyết minh so sánh và giả định, ước tính.
11. Tự sửa tài khoản, mẫu sổ, chỉ tiêu nhưng chưa ban hành Quy chế hạch toán kế toán.
12. Ký sai chức danh, thiếu báo cáo kiểm toán, nộp trễ.

Cả 12 lỗi kèm cách kiểm trong 5 phút có trong file checklist miễn phí ở cuối bài.

5. Phần mềm lập được báo cáo, nhưng không rà soát thay bạn

Khi cơ quan thuế kiểm tra quyết toán năm 2026, họ ít khi hỏi mã số trên B01. Những câu họ hay hỏi:

• Doanh thu trên sổ có khớp tờ khai GTGT 4 quý không? Lệch thì phải có giải trình: hoá đơn khác kỳ, doanh thu không chịu thuế, hàng biếu tặng.
• Hoá đơn đầu vào từ 5 triệu đồng có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt không? Từ năm 2025, ngưỡng này áp dụng cho cả khấu trừ thuế GTGT (Luật 48/2024/QH15) và chi phí được trừ thuế TNDN (NĐ 320/2025/NĐ-CP, Điều 9). Mua chịu chưa trả thì đến lúc trả phải trả qua ngân hàng. Nếu trả bằng tiền mặt thì phải điều chỉnh giảm.
• Lương có trong hợp đồng hoặc quy chế, đã chi trước hạn quyết toán chưa? Lương trích mà đến hạn quyết toán chưa chi thì không được trừ (NĐ 320/2025, Điều 10).
• Phúc lợi có vượt một tháng lương bình quân không? Có tiền phạt, tiền chậm nộp nằm trong chi phí không?
• Lãi vay có vượt trần không? Có hai trường hợp phải xem: vay khi vốn điều lệ chưa góp đủ, và vay bên liên kết vượt 30% EBITDA (NĐ 255/2026/NĐ-CP).
• Tạm nộp TNDN có đủ 80% không? Phần thiếu tính tiền chậm nộp 0,03% mỗi ngày.

Sai ở những chỗ này thì hậu quả không dừng ở việc sửa báo cáo. Doanh nghiệp bị truy thu thuế, phạt 20% số thuế thiếu và chịu tiền chậm nộp (Luật QLT 108/2025/QH15, Điều 44 và Điều 16). Ngược lại, nếu tự phát hiện, khai bổ sung và nộp đủ trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra thì không bị phạt (Điều 44 khoản 2). Đó là lý do nên rà soát vào tháng 2, không đợi đến lúc bị hỏi.

6. Bộ công cụ

• Miễn phí: Khung BCTC 2026 theo TT99. Gồm 40 bước khoá sổ có hạn tự tính, bảng cân đối phát sinh tự lên B01/B02 theo mã TT99, 12 phép kiểm tra chéo, checklist 12 lỗi và phụ lục chuyển tài khoản TT200 sang TT99. Tải miễn phí tại Tiệm Số
• Bộ rà soát: Rà soát BCTC & quyết toán thuế 2026 – 120 điểm kiểm tra có căn cứ pháp lý.
• 120 điểm chia 16 nhóm, mỗi điểm ghi cách kiểm, văn bản và điều khoản, hậu quả nếu sai, mức rủi ro.
• 15 phép đối chiếu tự động giữa sổ sách, BCTC, tờ khai GTGT, quyết toán TNDN, TNCN và BHXH, có ước tính tiền chậm nộp.
• 14 chỉ số cảnh báo mà hồ sơ hay bị chọn kiểm tra.
• Danh sách 37 loại hồ sơ cần chuẩn bị.

Xem bộ rà soát

Câu hỏi thường gặp

BCTC năm 2025 nộp trong năm 2026 có phải làm theo TT99 không? Không. TT99 áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ ngày 01/01/2026, nên BCTC năm 2025 vẫn theo TT200. Bộ đầu tiên theo TT99 là BCTC năm 2026.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa có phải lập theo TT99 không? Không bắt buộc. Doanh nghiệp nhỏ và vừa được chọn giữ Thông tư 133/2016/TT-BTC hoặc chuyển sang TT99. Nếu đã chọn TT99 thì làm như bài này. Nếu chuyển từ TT133 sang thì phải trình bày lại số liệu so sánh.

Hạn nộp BCTC năm 2026 là ngày nào? Chậm nhất 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Với năm dương lịch, hạn là ngày 31/3/2027.

Cột số đầu năm trên Báo cáo tình hình tài chính lấy ở đâu? Lấy số dư ngày 01/01/2026 sau khi đã chuyển tài khoản theo Điều 29 TT99, trình bày theo mã số mới. Tổng tài sản phải bằng số cuối năm 2025. Chỉ vị trí các dòng thay đổi.

Chênh lệch tỷ giá cuối năm hạch toán thế nào theo TT99? Đánh giá lại theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình. Lãi ghi vào doanh thu tài chính, lỗ ghi vào chi phí tài chính, không treo ở 413. Khoản phải thu đã lập dự phòng thì không đánh giá lại.

Rà soát có thay được kiểm toán không? Không. Rà soát là doanh nghiệp tự kiểm tra trước khi nộp hoặc trước khi làm việc với kiểm toán. Mục đích là để ít bị điều chỉnh hơn, chứ không thay báo cáo kiểm toán khi doanh nghiệp thuộc diện bắt buộc.

Căn cứ chính: Thông tư 99/2025/TT-BTC (27/10/2025, hiệu lực 01/01/2026); Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2026); Nghị định 320/2025/NĐ-CP; Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15; Nghị định 252/2026, 255/2026/NĐ-CP. Một số chi tiết đánh dấu "kiểm tra" cần đối chiếu văn bản gốc. Tài liệu tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn. Cập nhật đến ngày 26/10/2026.

Đọc tiếp

• Chi phí không được trừ khi quyết toán TNDN 2026: 10 khoản hay bị loại
• Đối chiếu sổ sách, tờ khai GTGT và quyết toán TNDN 2026: 6 cặp số phải khớp
• Lương, thưởng, phúc lợi, BHXH: 7 điểm HR và kế toán cần rà trước quyết toán 2026