HĐLĐ và thử việc theo NĐ 283/2026: 7 câu trong hợp đồng có thể khiến doanh nghiệp bị phạt

Cuối năm là mùa ký lại hợp đồng lao động hết hạn và tuyển người cho năm sau. Từ 10/9/2026, mức phạt vi phạm lao động, BHXH áp dụng theo NĐ 283/2026/NĐ-CP, thay NĐ 12/2022. Mẫu hợp đồng copy từ vài năm trước rất dễ có những câu dưới đây.

Cập nhật đến ngày 26/10/2026. Mức phạt nêu là mức với cá nhân; tổ chức bị phạt gấp 2 lần. Số điều, khoản cụ thể của NĐ 283/2026 cần kiểm tra văn bản gốc. Tài liệu tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý.

1. "Hợp đồng lao động thời vụ 3 tháng"

BLLĐ 2019 chỉ còn hai loại: không xác định thời hạn, và xác định thời hạn tối đa 36 tháng (Điều 20). Ghi sai loại, hoặc thiếu nội dung chủ yếu theo Điều 21, bị phạt 2–5 triệu đồng nếu vi phạm với 1–10 người lao động. Mức này tăng dần, tới 20–25 triệu đồng nếu vi phạm với từ 301 người.

Sửa: ghi "Hợp đồng lao động xác định thời hạn 03 tháng".

2. Ký HĐ xác định thời hạn lần thứ ba

HĐLĐ xác định thời hạn chỉ được ký thêm một lần. Lần tiếp theo phải là không xác định thời hạn. Trước khi ký lại, xem lịch sử hợp đồng của người đó.

3. "Phụ lục gia hạn hợp đồng thêm 12 tháng"

Phụ lục HĐLĐ không được dùng để sửa thời hạn hợp đồng (Điều 22). Hết hạn thì ký hợp đồng mới. Đổi lương thì ký phụ lục.

4. "Người lao động nộp bản gốc bằng tốt nghiệp" / "đặt cọc 5 triệu đồng"

Đây là hành vi bị cấm (Điều 17). Mức phạt 20–25 triệu đồng, kèm buộc trả lại giấy tờ hoặc tiền cộng lãi. Chỉ nhận bản sao.

5. "Nghỉ không phép phạt 500.000 đồng"

BLLĐ Điều 127 cấm phạt tiền, cắt lương thay cho xử lý kỷ luật. Điều khoản này vô hiệu và có thể bị xử phạt. Hãy xử lý bằng các hình thức kỷ luật trong nội quy. Nếu người lao động gây thiệt hại thì yêu cầu bồi thường theo Điều 129. Cách làm đúng cũng áp dụng với thoả thuận bảo mật: dùng bồi thường thiệt hại, không dùng "phạt vi phạm".

6. Thử việc 2 tháng cho vị trí nhân viên bán hàng

Thời gian thử việc tối đa theo Điều 25:

Thử việc quá hạn, thử việc hai lần cho cùng một việc, hoặc lương thử việc dưới 85% bị phạt 2–5 triệu đồng. Doanh nghiệp còn phải trả đủ lương. Hết thử việc, phải thông báo kết quả: không thông báo bị phạt 0,5–1 triệu đồng. Nếu người lao động đạt mà doanh nghiệp không ký HĐLĐ thì bị phạt 2–5 triệu đồng.

7. Không có một dòng nào về dữ liệu cá nhân

Từ 01/01/2026, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 áp dụng cho cả hồ sơ nhân sự. Hợp đồng nên có phụ lục thông báo và đồng ý xử lý dữ liệu. Phụ lục cần nêu mục đích (trả lương, bảo hiểm, thuế), bên nhận dữ liệu (cơ quan BHXH, thuế, ngân hàng, đơn vị kế toán dịch vụ), thời gian lưu, quyền của người lao động. Phụ lục cũng phải cam kết xoá dữ liệu không còn căn cứ lưu khi chấm dứt hợp đồng.

Kiểm nhanh trước khi ký

• [ ] Đúng 1 trong 2 loại HĐLĐ, không phải lần thứ 3 xác định thời hạn
• [ ] Lương không thấp hơn lương tối thiểu vùng nơi làm việc
• [ ] Bảng thu nhập tách khoản đóng BH và khoản hỗ trợ
• [ ] Không giữ bằng gốc, không thu cọc, không phạt tiền
• [ ] Thử việc đúng số ngày, lương thử việc ≥ 85%
• [ ] Có phụ lục dữ liệu cá nhân
• [ ] Người ký có thẩm quyền hoặc có giấy uỷ quyền

Làm nhanh: Bộ hợp đồng & rà soát 2026 có mẫu HĐLĐ + 3 phụ lục (điều chỉnh lương, dữ liệu cá nhân, bảo mật) và mẫu thử việc kèm thông báo kết quả. Có thêm checklist 15 điểm HĐLĐ và 7 điểm thử việc tự chấm điểm. Tải tại tailadung.com.

Căn cứ: BLLĐ 45/2019/QH14 Điều 17, 20–27, 127, 129; NĐ 145/2020/NĐ-CP; NĐ 283/2026/NĐ-CP; Luật 91/2025/QH15; NĐ 356/2025/NĐ-CP. Cập nhật đến ngày 26/10/2026. Tài liệu tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý.

Đọc tiếp

• Rà soát hợp đồng cho doanh nghiệp nhỏ 2026: 9 loại hợp đồng, những điều khoản phải sửa trước khi ký (kèm checklist Excel)
• Trả tiền cộng tác viên từ 01/7/2026: ngưỡng khấu trừ 5 triệu và 5 thứ phải lưu để không mất chi phí
• Ký hợp đồng nguyên tắc năm 2027: VAT 8% hết hạn, trần phạt 8% và điều khoản thanh toán giữ tiền cho doanh nghiệp