10 lỗi hộ kinh doanh hay mắc năm đầu bỏ thuế khoán
Cập nhật đến ngày 25/10/2026. Tài liệu tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn.
Năm 2026 là năm đầu hộ kinh doanh tự khai thuế theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP (sửa bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP) và ghi sổ theo Thông tư 152/2025/TT-BTC. Dưới đây là 10 lỗi hay gặp và cách tránh.
1. "Dưới 1 tỷ thì không phải làm gì"
Sai. Hộ dưới ngưỡng vẫn phải ghi sổ S1a-HKD, thông báo doanh thu trước 31/01 năm sau và thông báo tài khoản ngân hàng, ví điện tử.
2. Chỉ ghi tiền chuyển khoản
Doanh thu gồm cả tiền mặt, khoản khách nợ, hàng đổi hàng, phụ thu, thưởng doanh số (Điều 5 Nghị định 68). Ghi thiếu tiền mặt là lỗi nghiêm trọng nhất vì có thể bị coi là che giấu doanh thu, trường hợp duy nhất mà cơ quan thuế được xem lại cả các năm khoán trước.
3. Ghi doanh thu theo ngày thu tiền
Doanh thu hàng hóa ghi khi giao hàng (chuyển quyền sở hữu); dịch vụ ghi khi hoàn thành. Ghi theo ngày thu tiền dễ làm lệch kỳ và trễ phát hiện vượt ngưỡng.
4. Không cộng lũy kế
Ngưỡng 1 tỷ tính trên cả năm. Không có bảng cộng dồn, nhiều hộ chỉ biết mình vượt ngưỡng khi đã qua quý, lỡ hạn khai và hạn đăng ký hóa đơn điện tử (30 ngày).
5. Gộp các ngành có tỷ lệ khác nhau
Bán hàng (GTGT 1%, TNCN 0,5%) và dịch vụ (5%, 2%) phải tách riêng. Sổ S2a-HKD được thiết kế theo từng nhóm ngành chính vì lý do này.
6. Trừ ngưỡng 1 tỷ không có lợi nhất
Có nhiều ngành, bạn được chọn trừ 1 tỷ vào ngành có lợi nhất (khoản 3 Điều 4 Nghị định 68). Trừ vào ngành có thuế suất TNCN cao trước thường giúp giảm thuế.
7. Chọn cách "thu nhập tính thuế" mà không đủ chứng từ
Cách này tính (doanh thu – chi phí) x 15%. Nghe hấp dẫn khi biên lợi nhuận thấp, nhưng chi phí chỉ được trừ khi có hóa đơn, chứng từ và khoản từ 5 triệu đồng phải trả không dùng tiền mặt (Điều 6 Nghị định 68). Thiếu chứng từ thì chi phí bị loại, thuế có thể cao gấp nhiều lần cách tỷ lệ. Chọn rồi còn phải giữ 2 năm liên tục.
8. Đưa lương của chủ hộ, người nhà vào chi phí
Tiền lương của chủ hộ và thành viên hộ không được trừ (trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc). Lương nhân viên chỉ được trừ khi có đóng bảo hiểm bắt buộc theo quy định, hoặc thuê dưới 1 tháng.
9. Trộn tiền gia đình với tiền kinh doanh
Nghị định 68 yêu cầu chủ hộ theo dõi riêng chi phí kinh doanh và chi tiêu gia đình. Dùng một tài khoản riêng cho kinh doanh và ghi sổ chi tiết tiền (S2e-HKD) giúp đối chiếu dễ, nhất là khi cơ quan thuế đã có thông tin các tài khoản bạn thông báo.
10. Quên doanh thu bán trên sàn và địa điểm thứ hai
Sàn đã khấu trừ thuế thì vẫn phải cộng doanh thu sàn vào tổng để xét ngưỡng; hộ trên 3 tỷ hoặc chọn cách thu nhập phải tổng hợp quyết toán (khoản 3 Điều 11 Nghị định 68). Cửa hàng thứ hai phải thông báo địa điểm trong 10 ngày làm việc.
Lỗi "bonus": không lưu giữ chứng từ
Sổ, hóa đơn, chứng từ phải lưu tối thiểu 5 năm (Điều 3 Thông tư 152). Lưu điện tử được, miễn là truy xuất được khi cần.
Tự kiểm tra trong 5 phút
- [ ] Đã có sổ doanh thu cho năm 2026 chưa?
- [ ] Đã cộng lũy kế từ 01/01 chưa? Đang ở bao nhiêu % của 1 tỷ?
- [ ] Đã thông báo hết tài khoản, ví điện tử chưa?
- [ ] Có tách doanh thu theo nhóm ngành chưa?
- [ ] Các khoản chi từ 5 triệu đã chuyển khoản chưa?
Nếu còn ô trống, tải Sổ HKD mini miễn phí tại tailadung.com để bắt đầu từ việc dễ nhất: ghi doanh thu và theo dõi ngưỡng.
Căn cứ: Thông tư 152/2025/TT-BTC (hiệu lực 01/01/2026); Nghị định 68/2026/NĐ-CP (hiệu lực 05/03/2026); Nghị định 141/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/01/2026); Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15. Tài liệu tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn.